[Báo cáo NCKHSV] Vấn đề chuyển đổi giới tính ở Thái Lan trong những năm đầu thế kỷ XXI

Mục tiêu nghiên cứu nhằm lý giải tại sao việc chuyển đổi giới tính ở Thái Lan dễ dàng được xã hội chấp nhận, đồng thời đưa ra được một số đặc điểm chính về tình trạng chuyển đổi giới tính ở Thái Lan cũng như những hệ quả xã hội của tình trạng này. Đối tượng nghiên cứu tập trung vào cộng đồng Thái Lan (tập trung vào vấn đề quan niệm sống, văn hóa ) và nhóm người chuyển giới ở Thái Lan. Phạm vi nghiên cứu là xã hội Thái Lan từ đầu thế kỷ XXI cho đến nay. Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu liên ngành, bao gồm phương pháp nghiên cứu văn hóa học và xã hội học.
    1. Khái niệm chuyển đổi giới tính và thực trạng chuyển đổi giới tính ở Thái Lan.
    Khái niệm chuyển đổi giới tính: Chuyển đổi giới tính là chỉ những thủ tục y khoa dùng để thay đổi giới tính của một người. Khái niệm chuyển đổi giới tính liên quan đến khái niệm người chuyển giới, tức là những người đã chuyển đổi giới tính khác với hình thức giới tính bên ngoài từ lúc sinh ra. Chuyển đổi giới tính làm thay đổi hình dạng giới tính nam sang nữ hoặc ngược lại từ giới tính nữ sang nam.
    2. Thực trạng chuyển đổi giới tính ở Thái Lan. 
    Chuyển đổi giới tính ở Thái Lan khá tự do và phổ biến, việc chuyển đổi giới tính được thực hiện thay đổi các bộ phận giống nam sang nữ và ngược lại với 3 giai đoạn: giai đoạn 1 chuẩn bị tâm lí sắn sàng cho cuộc sống mới; giai đoạn 2 khoảng thời gian trải nghiệm cuộc sống ở giới tính khác, kéo dài khoảng 12 tháng; giai đoạn 3 phẫu thuật chuyển đổi cơ quan sinh dục từ giới này sang giới khác.
    Ở giai đoạn thứ 3 bộ phận sinh dục cắt bỏ và tái tạo thành cơ quan sinh dục nữ còn đối với nữ cắt bỏ tử cung, buồng trứng, ngực…, sau đó cơ quan sinh dục nam được tái tạo từ da bụng nối ống dẫn tiểu và tinh hoàn bằng silicone.
    Thái Lan được coi là thiên đường của chuyển giới như một phần của xã hội. Tại Bangkok có rất nhiều bệnh viện lớn có dich vụ phẫu thuật chuyển giới, chẳng hạn như bệnh viện quốc tế Piyavate Bangkok. Với công nghệ y khoa hiện đại, trong những năm qua, rất nhiều khách hàng trong và ngoài Thái Lan tìm tới những trung tâm phẫu thuật tại đây để biến giấc mơ của mình thành hiện thực.     
    Đặc biệt nguồi chuyển giới được đối xử bình đẳng và được tôn trọng như một công dân xã hội, luật pháp không ngăn cản các hoạt động chuyển giới. 
    3. Nguyên nhân của thực trạng chuyển đổi giới tính ở Thái Lan.
    3.1. Nhu cầu của những người muốn chuyển chuyển giới 
    Đối với những người bị rối loạn về giới tính, việc mong muốn được xác định và công nhận giới tính thực sự của mình là nhu cầu luôn hiện hữu, họ muốn và khao khát được sống thật với giới tính thật của mình .
    Hiện nay, do sự phát triển của y học và việc mở rộng quyền tự do của con người
 nhu cầu chuyển đổi giới tính được khích lệ phát triển. Là cơ sở thúc đẩy việc chuyển giới Thái Lan diễn ra mạnh mạnh mẽ.
    3.2. Quan niệm xã hội.
    Ở nhiều nước trên thế giới, nhất là một số nước Islam ở Trung Đông, việc chuyển đổi giới tính là vấn đề cấm kỵ, văn hóa Islam không chấp nhận đồng tính. Tuy nhiên Thaí Lan với 95% số dân là tín đồ Phật giáo nên có quan điểm bao dung, ôn hòa.
    Đặc biệt, người Thái theo đạo Phật thường cho rằng những người chuyển giới ở kiếp này là hệ quả của kiếp trước, nên họ đáng thương hơn là có lỗi. Chính quan niệm này đã tạo nên sự đồng cảm và chia sẻ với người chuyển giới. Dù vẫn còn nghi ngại, phân biệt ở một số cá nhân trong xã hội, nhưng về cơ bản người Thái đều cởi mở đối với người chuyển giới. Đây chính là cơ sở cho việc chuyển giới phát triển ở Thái Lan như hiện nay. 
    3.3. Sự phát triển thông tin đại chúng và ảnh hưởng trào lưu chuyển đổi giới tính bên ngoài.    
    Quá trình toàn cầu hóa với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã góp phần làm gia tăng hoạt động chuyển đổi giới tính tại Thái Lan. Thông qua các nguồn thông tin đại chúng, những hoạt động chuyển đổi giới tính ở các nước khác, đặc biệt là các nước phương Tây có ảnh hưởng khá nhanh tới Thái Lan. Điều này khiến nhiều người đồng tính Thái Lan quyết tâm thực hiện chuyển giới theo mong muốn tâm sinh lý của mình. 
    Trên báo chí, trang mạng hay truyền hình Thái Lan, tin tức về những chuyển giới nổi tiếng trong và ngoài nước với những công việc hấp dẫn như doanh nhân, người mẫu, ca sĩ, các nhà tạo mẫu... đã góp phần khuyến khích xu hướng chuyển đổi giới tính của những người đồng tính trong xã hội 
    3.4. Quy định luật pháp về vấn đề chuyển giới.
    Quy định pháp luật của Thái Lan cho phép những người trên 18 tuổi được phép chuyển giới tính, tuy nhiên trong độ tuổi từ 18 - 20 họ cần được sự đồng ý cho phép của bố mẹ (2009). 
    Như vậy pháp luật Thái Lan thể hiện sự tự do và tôn trọng quyền cá nhân của những người đồng tính trên cơ sở đảm bảo sự an toàn cho việc chuyển giới của họ. 
    3.5. Sự phát triển của y học.
    Sự phát triển của công nghệ y học hiện đại của Thái Lan cũng là yếu tố góp phần phát triển hoạt động chuyển giới tính ở nước này. Rất nhiều chuyên gia, bác sĩ trong lĩnh vực phẫu thuật Thái Lan được đào tạo từ phương Tây đã góp phần phát triển ngành phẫu thuật giới tính trong nước.
    Những công nghệ y học mới cho phép tỷ lệ thành công cao hơn, giảm thiểu nguy cơ tử vong cũng như các tác dụng dụng từ việc phẫu thuật chuyển đổi giới tính.
    Chi phí phẫu thuật rẻ hơn nhiều nước khác là điều kiện thúc đẩy hoạt động chuyển giới tại nước này.
    4. Hệ quả của việc chuyển đổi giới tính.
    4.1. Đối với bản thân người chuyển đổi giới tính.
    Một trong hệ quả đáng tiếc là sự suy giảm sức khỏe của những người trải qua phẫu thuật chuyển giới. Do họ phải tiêm số lượng lớn các loại hoocmon, chất kháng sinh vào cơ thể, phải trải qua hàng chục lần phẫu thuật nên sau phẫu thuật, nhiều người gặp các biến chứng như tăng cân, rối loạn sinh lý, mất ham muốn tình dục... Nhìn chung, ít người trải qua phẫu thuật chuyển giới có thể đạt tuổi thọ cao.
    Một hệ quả khác đối với những người chuyển giới ở Thái Lan là họ gặp khó khăn trong các giấy tờ pháp lý liên quan đến xác định giới tính. Pháp luật không xác nhận lại giới tính mới của người chuyển đổi giới tính sau phẫu thuật. Đồng thời, hôn nhân của họ với những người cùng giới tính cũ (giới tính trước khi chuyển đổi) cũng chưa được pháp luật Thái Lan chính thức công nhận.
    Về mặt công việc, ở nhiều cơ quan lao động, nhà tuyển dụng không muốn nhận người chuyển giới làm việc, do đó khó khăn trong công việc.
    Trong quan hệ gia đình và xã hội, một số người sau khi chuyển đổi giới tính không duy trì được những mối quan hệ bình thường trước đó với gia đình và xã hội. Mặc dù quan niệm mở nhưng vẫn còn những nghi ngại gây khó khăn cho người chuyển giới.
    4.2. Đối với xã hội
    Việc chấp nhận hoạt động chuyển giới ở Thái Lan đã mang lại quyền tự do và bình đẳng cho người dân nước này. Đây là điểm đánh dấu sự tiến bộ của xã hội Thái Lan. Đồng thời sự phát triển của dịch vụ phẫu thuật chuyển giới còn giúp thúc đẩy ngành kinh tế, du lịch phát triển. Hằng năm Thái Lan thu hút một lượng lớn người thuộc giới tính thứ ba trên toàn thế giới tới du lịch và phẫu thuật. Đây chính là điểm nhấn tạo nên sự riêng biệt và đặc sắc của đất nước Thái Lan.
    Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực này thì vấn đề chuyển đổi giới tính cũng đem lại rất nhiều hệ quả tiêu cực đến xã hội Thái Lan. Việc chuyển đổi giới tính làm tăng tệ nạn mại dâm trong nước.
    Bên cạnh vấn đề mại dâm, việc chuyển đổi giới tính cũng góp phần làm gia tăng các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, đặc biệt là HIV. Theo ước tính của Liên Hợp Quốc, năm 2010 Thái Lan có khoảng 530.000 người Thái đang sống chung với virus HIV. Trong tỷ lệ lây nhiễm HIV ở những người chuyển giới ngày càng tăng cao.
    Theo thống kê của chính quyền tỉnh Chonburi, 11% người chuyển giới ở địa phương này, tập trung chủ yếu ở thành phố Pattaya, nơi nổi tiếng với những màn biểu diễn “sex show”, bị chẩn đoán nhiễm virus HIV [Theo ước tính của Liên Hợp Quốc năm 2010 ].
    Những vấn đề mại dâm và lây nhiễm HIV ở những người chuyển giới góp phần làm suy giảm chất lượng sống trong xã hội, tăng chi tiêu y tế cũng như ảnh hưởng đến danh tiếng của đất nước. 
    5. Một số tác động cùa việc chuyển đổi giới tính ở Thái Lan tới Việt Nam.
    Việt Nam và Thái Lan là hai đất nước cùng nằm trong khu vực Đông Nam Á, có những điểm tuơng đồng về văn hóa, lối sống và con người. Mặc dù pháp luật nhà nước ta đã công nhận quyền chuyển giới và người dân được sống theo đúng giới tính của mình (Điều 36 Bộ luật dân sự năm 2005 cũng như tinh thần của nghị định 88/2008/NĐ - CP), nhưng xã hội Việt Nam lại chưa có đuợc cái nhìn tích cực đối với vấn đề chuyển giới như xã hội Thái Lan,  Điều này có liên quan đến quan điểm về vấn đề đồng tính trong xã hội.
    Trong nhiều gia đình tại Việt Nam vẫn còn tồn tại tư tưởng phong kiến người đàn ông là trụ cột trong gia đình và có nghĩa vụ sinh con nối dõi tông đường. Do đó khi có một thành viên nào đó trong gia đình là người đồng tính thường bị phản đối và khó được chấp nhận. Tuy nhiên, những quan điểm phổ biến này đang có xu hướng thay đổi. Góp phần vào xu hướng này có những ảnh hưởng từ vấn đề chuyển giới ở Thái Lan.
    Những thông tin về việc tự do chuyển giới ở Thái Lan đã phần nào làm thay đổi quan điểm về vấn đề này ở giới trẻ Việt Nam. 
    Sự phát triển của ngành phẫu thuật chuyển đổi giới tính tại Thái Lan cũng thu hút nhiều người đồng tính ở Việt Nam sang Thái Lan tiến hành phẫu thuật chuyển đổi giới tính, sự phát triển của hoạt động chuyển đổi giới tính ở Thái Lan không chỉ có tác động thúc đẩy quan niệm cởi mở hơn đối với người đồng tính và chuyển đổi giới tính ở Việt Nam mà còn gia tăng số người Việt Nam chuyển đổi giới tính.

    Kết luận
    Thứ nhất, có sự gia tăng và phổ biến của hoạt động chuyển đổi giới tính trong xã hội Thái Lan. Việc chuyển đổi giới tính được thực hiện rộng rãi ở Thái Lan đã đưa nước này thành một trung tâm chuyển đổi giới tính hấp dẫn trên thế giới.
    Thứ hai, hoạt động chuyển đổi giới tính phát triển ở Thái Lan là do tác động cả những nguyên nhân chủ quan và khách quan. Đó là nhu cầu chuyển đổi giới tính của bản thân những người bị rối loạn giới tính, tính tương đối cởi mở trong quan niệm xã hội về vấn đề này, sự ủng hộ của quy định pháp luật với việc chuyển đổi giới tính, vai trò của thông tin báo chí và ảnh hưởng chuyển đổi giới tính từ nước ngoài đến Thái Lan.
    Thứ ba, sự phát triển của hoạt động chuyển đổi giới tính ở Thái Lan hiện nay mang quả tích cực cũng như tiêu cực cho bản thân người chuyển đổi giới tính và cho xã hội.
    Thứ tư, việc chuyển đổi giới tính ở Thái Lan cũng có tác động đến nhận thức và hành vi chuyển đổi giới tính của người Việt. 

SV. Nguyễn Thị Quỳnh 
K57 Bộ môn Đông Nam Á học