[Báo cáo NCKHSV] Manga-Anime: Nguồn sức mạnh mềm to lớn của Nhật Bản

Chương 1:
Quyền lực mềm- Xu hướng thay đổi từ quyền lực cứng sang mềm.
1.1    . Khái niệm quyền lực, quyền lực cứng, quyền lực mềm.
Quyền lực được hiểu là khả năng chi phối, lãnh đạo, gây ảnh hưởng đến hành vi của người khác để đạt được mục đích của mình. 
Quyền lực cứng là “củ cà rốt và cây gậy”, tức là quyền lực được thực thi bằng mua chuộc hoặc vũ lực.
Ngược lại, quyền lực mềm là “khả năng đạt được thứ mình mong muốn thông qua sự hấp dẫn hơn là ép buộc và mua chuộc, sinh ra dựa trên sự hấp dẫn về văn hóa, ý tưởng chính trị và các chính sách” của một quốc gia, được đưa ra lần đầu tiên vào những năm 90 của thế kỷ trước- cuối chiến tranh lạnh và có mục đích chính trị- bởi Joseph Nye.
Quyền lực mềm có ba nguồn chính là văn hóa, chính trị và đối ngoại. Trong đó văn hóa chính là nguồn cơ bản nhất.
1.2. Xu hướng thay đổi từ quyền lực cứng sang mềm
1.2.1. Quyền lực mềm của Mỹ
Quyền lực cứng của Mỹ được thể hiện điển hình qua chiến tranh Iraq kéo dài từ 2003 đến 2008. Cuộc chiến tranh này đã khiến dư luận phản đối gay gắt và làm xấu đi hình ảnh của nước Mỹ. Ngược lại, những giá trị Mỹ được thể hiện qua nền kinh tế vững mạnh, nền dân chủ tuyệt vời, nền văn hóa đại chúng phát triển bậc nhất đã khiến cho toàn nhân loại ngưỡng mộ và đem đến “giấc mơ Mỹ” cho nhiều người.
1.2.2. Quyền lực mềm của Nhật Bản
Nhật Bản trong chiến tranh thế giới thứ hai đã bị nhiều nước lên án, đặc biệt là Trung Quốc và Hàn Quốc. Tuy nhiên sau đó, Nhật đã từ bỏ quân đội, phát triển ngoại giao thông qua con đường hợp tác. Nhật Bản ngày nay hấp dẫn nhân loại bằng nền kinh tế, giáo dục tốt, văn hóa đậm nét truyền thống và đặc biệt là văn hóa đại chúng với tên gọi “Cool Japan”. Trong đó manga và anime là một trong những nguồn chủ lực của văn hóa đại chúng được rất nhiều người trên thế giới đón nhận.
Chương 2:
Manga & Anime- nguồn sức mạnh mềm to lớn của Nhật Bản
2.1. Đặc điểm độc đáo của Manga & Anime Nhật Bản
Manga và anime Nhật Bản có những đặc điểm khác lạ độc đáo như cách vẽ mắt rất to, dùng các loại giấy hoa văn, chia khung… Nhờ đó, nó đã tạo ra được sức hấp dẫn mới lạ với thế giới. 
2.2. Sự ảnh hưởng rộng lớn của Manga & Anime Nhật Bản
Manga và anime Nhật Bản có sự ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu, bắt đầu du nhập vào các thị trường Âu Mỹ, Đông Á và Đông Nam Á từ những năm 70 qua con đường in ấn lậu là chủ yếu. Thị trường Âu Mỹ là thị trường lớn nhất nhờ ý thức về bản quyền cao, đặc biệt là Hoa Kỳ. Tuy nhiên hiện nay, xu hướng đang chuyển sang thị trường châu Á.
2.3. Manga-anime và việc học tiếng Nhật của người nước ngoài
Manga và anime là lý do đứng thứ 3 khiến người nước ngoài muốn học tiếng Nhật và du học tại Nhật Bản.
2.4. Ảnh hưởng của Manga-anime Nhật Bản tới truyện tranh và phim hoạt hình các nước.
Manga và anime Nhật có ảnh hưởng lớn tới phong cách vẽ và sản xuất truyện tranh, phim hoạt hình của các nước trong khu vực như Hàn Quốc, Trung Quốc, Hồng Kông… và thậm chí cả Việt Nam.
Chương 3:
Vấn đề bản quyền và các chính sách nâng cao ảnh hưởng của manga-anime.
3.1. Thế tiến thoái lưỡng nan trong vấn đề bản quyền manga-anime
Tình trạng vi phạm bản quyền đã xảy ra từ lâu và đặc biệt nghiêm trọng khi mạng internet phát triển. Manga và anime được chia sẻ trên mạng với tốc độ nhanh chóng và miễn phí, về ngắn hạn sẽ gây thiệt hại lớn cho tác giả và doanh nghiệp Nhật Bản. Tuy nhiên, về dài hạn lại là là yếu tố tích cực thu hút fa, quảng bá và mở rộng thị trường.

3.2. Chính sách nâng cao tầm ảnh hưởng của manga-anime
Các chính sách được đưa ra bởi METI, JETRO và các tổ chức chính phủ khác. Các chính sách được phân làm hai nhóm. Thứ nhất là nhóm chính sách thúc đẩy ngành công nghiệp nội dung nói chung và anime nói riêng, gồm các điều tra về thị trường, các lễ hội hợp tác “Co-festa”. Thứ hai là các chính sách đối phó và giảm thiểu thiệt hại của “kaizokuban” .

SV. Trần Diệu Anh

K57 - Bộ môn Nhật Bản học