Thế giới một số vị thần Hindu giáo - Thần Krishna

Tác giả: Nguyễn Trần Tiến

Khoa: Đông Phương học

Năm nay vào ngày 11 tháng 08, những người theo đạo Hindu trên toàn thế giới đã tưng bừng tổ chức ngày lễ Janmashtami kỷ niệm ngày sinh của thần Krishna. Đây là một lễ hội văn hoá tôn giáo đặc sắc nhằm kỷ niệm ngày sinh của vị thần Knishna - vị thần bảo trợ của những người theo đạo Hindu không chỉ ở Ấn Độ mà trên toàn thế giới. Nhân kỷ niệm ngày sinh nhật của Thần, và có lẽ cũng là năm cuối cùng sống tại Ấn Độ, xin được viết lên đôi nét về vị thần này trong hệ thống thần linh ở Ấn Độ. 

Trong chín vị thần hóa thân của thần Vishnu (người Hindu cho rằng Lord Buddha cũng nằm trong hệ thống hóa thân của thần Vishnu), Krishna là vị thần thứ 8. Ngài là hiện thân của tình yêu, là sự hủy diệt cho đau khổ và tội lỗi, là người cai quản và bảo vệ âm thanh của loài bò, là sự kết nối tình yêu của con người với Thượng đế, là đại diện cho tri thức của nhân loài.

Krishna là con thứ 8 của thần Devaki – em gái của quỷ vương Kamsa tàn ác. Kamsa  được pháp sư Narada tiên tri, trong tương lai hắn sẽ bị cháu trai của mình giết chết. Nhằm triệt tiêu mầm họa, hắn đã lần lượt giết chết 6 người con đầu của Devaki, đến đứa con thứ 7 là Balaramaescaped, và thứ 8 là thần Krishna, thì được bí mật trao đổi với một cô gái của một gia đình người nông dân chăn bò.

Quỷ vương Kansa nhiều lần sai tiểu quỷ Trinavata và Vatasura hóa phép thành con bê; tiểu quỷ Bakasura và Aghasura hóa phép thành rắn và ngựa khổng lồ, đi giết chết Krishna. Những ông đã nhiếp phục được những con tiểu quỷ, chặn nó làm ô uế dòng sông thánh Yamuna, và khơi dòng chảy trở về đại dương. Ngài đứng trên con rắn từ nhánh cây Kadamba lớn, nhảy múa trên đầu nó, buộc nó phải chịu khuất phục.

Sống trong một gia đình người chăn bò, Krishna thích thổi sáo, như bao đứa trẻ ngây thơ và hồn nhiên khác, Ngài đã dành nhiều tình thương với người mẹ nuôi Yashoda của mình. Ngài nổi tiếng với những lời trêu trọc người thân, như là nói sẽ ăn cắp sữa và bơ, để những con bò không bị vắt sữa, hay là đập phá các bình sữa của những thiếu nữ đội trên đầu. Hành động của Krishna không chỉ là sự đùa giỡn để vui vẽ, đó là ẩn ý của ngài với sự khuyên nhủ mỗi người hãy tự tiêu diệt vô minh của chính mình, hơn là tìm đến sự tôn thờ thần thánh.

Tình cảm giữa Krishna và người bạn Radha còn là nguyên tắc thiêng liêng của tình yêu, sự lãng mạng và vẽ đẹp tâm hồn. Tại Ấn Độ, phụ nữ đặt chồng mình dưới góc nhìn của Krishna, đàn ông nhìn vợ mình như Radha – người xứng đáng được thương yêu. Khi người chồng và người vợ trở thành thiên thần, không còn có sự hoàn hảo nào hơn, khi thiên tính bắt đầu biểu hiện. Cảm thông và chia sẽ là chìa khóa cho bất kỳ mối quan hệ nào, dù đó là con người hay thần thánh từ vũ trụ xa xôi.

Trong tác phẩm sử thi Mahabharata của Ấn Độ có ghi lại rằng, sau khi Krishna giết chết quỷ vương Kamsa, ông lên ngôi vua. Trong trận chiến Kurukshetra, ông nói cho Arjuna về bản chất của Bhakti Yoga, là sự tận tâm, tinh thần cống hiến, tình yêu với Thượng đế. Bhakta là ân huệ của Thượng đế dành cho con người, nó là phương tiện để đi tới tình bác ái và ý thức bất nhị; là phương thức đi đến sự hợp nhất của tâm thức vũ trụ.

Với trí tưởng tượng phong phú của người Hindu, chúng ta có thể thấy sự hiện diện của Ngài trong nhiều tác phẩm nghệ thuật, trong các công trình kiến trúc, điêu khắc, đền đài còn tồn tại đến ngày nay. Trong hội họa, Krishna là tình yêu bác ái, Radha đôi khi ẩn chứa tình cảm ghen tuông. Radha không thích Krishna chạm đôi môi của mình vào ống sáo, để phía phạm hơi thở prana vào đó. Do đó, quan hệ giữa Krishna và Radha là tình yêu giữa thần linh và con người, giữa phàm ngã và chân ngã.

Bức hội họa thể hiện một đêm sáng trăng, Krishna cùng nhảy múa với những thiếu nữ vắt sữa bò và thực hiện nhiều mong muốn của họ. Quan hệ giữa Krishna và các thiếu nữ là ẩn ý cho thực tế và ảo tưởng, giữa thần thánh và nhân loại. Các thiếu nữ nhảy múa xung quanh Krishna như năng lượng bao quanh linh hồn của mỗi người. Khi đó Krishna mới tám tuổi, do đó, mối quan hệ giữa Krishna và Radha, giữa Krishna và các thiếu nữ; thể hiện trong tình yêu trong sáng của trẻ con, sự đùa vui hồn nhiên.

Janmashtami - Ngày sinh của Thần Krishna

Người Hindu kỷ niệm ngày sinh nhật của thần Krishna được tính theo lịch của người Hindu. Năm nay, ngày sinh của Ngài được tổ chức vào ngày 10 và 11 tháng 8 (Năm 2011 được tổ chức vào ngày 22 tháng 8).

Đối với người Hindu, đây là một trong những ngày quan trọng nhất trong năm mà người theo đạo Hindu mong đợi. Theo tín ngưỡng, vị thần Krishna mang lại may mắn, sức khoẻ và xua đi hận thù. rong ngày này, Hindu ca hát, nhảy múa và cầu nguyện dưới bức tượng thần Krishna và vợ của ông là Radha. Những hoạt động của lễ hội kéo dài đến tận đêm, người Hindu cùng tập hợp và vui vẻ bên những bữa tiệc thật đơn giản.

Được hòa mình vào không khí lễ hội quả thực là một niềm vinh hạnh. Có thể thấy ở đây những cách hành trì, tụng niệm thật đơn giản nhưng đầy ý nghĩa tâm linh.

TT. Nguyễn 

Khoa Đông phương học