Masako Ono và Điệu múa Odissi - Ấn Độ truyền thống

Lịch sử nghệ thuật Ấn Độ bao trùm khoảng 5.000 năm. Và như một hệ quả tất yếu, nó hết sức phức tạp và phong phú. Nghệ thuật Ấn Độ giàu có như chính các tôn giáo mà nó thể hiện, trong đó múa cổ điển được xem là tinh hoa, là đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Ấn Độ. Trong bảy điệu múa cổ điển của Ấn Độ đó là Bharatnatyam, Kathak, Kathakali, Manipuri, Kuchipudi, Mohinyiattam và Odissi.Odissi một trong những điệu múa cổ xưa nhất c̣n tồn tại. Vũ điệu này có nguồn gốc từ Bang Orissa – phía Đông Ấn Độ. Vũ điệu Odissi. Các bằng chứng về khảo cổ học ở đây đă phát hiện thấy điệu múa Odissi được ghi rất nhiều trong những câu chữ khắc trên bia đá, hoặc được chạm trổ trên những công tŕnh điêu khắc ở các đền đài Hindu Brahmeswara, và đền Mặt trời Konark ở Puri.

Natya Sashtra ghi lại rằng điệu múa Odissi đă có từ thế kỷ thứ 2 trước Công Nguyên. Odissi hiện nay là kết quả của một quá tŕnh dài, tổng hợp và biên tập lại từ những điệu múa truyền thống của bang Orissa như Mahari, Gotipua và Bhandanritya. Mahari là vũ nữ đền đài, bản sao của vũ nữ Devadasi ở phía Nam. Gotipua là nam giới trong trang phục nữ và múa giống vũ nữ Mahari. Theo qui định, sau 18 tuổi, những vũ nữ, vũ nam này không được phép vào đền thờ. Sau thế kỷ thứ 17, vũ điệu Odissi bị sút giảm uy tín đáng kể. Có một dạo, các vũ nữ này bị mọi người khinh rẻ và coi thường. V́ thế, vào thời điểm này, không ai dám theo học múa Odissi.

Phải đến năm 1950, vũ điệu Odissi được hồi sinh nhờ vào công của ông Kalicharan Pattanayaka. Vũ điệu Odissi thể hiện một cách đầy đủ truyền thuyết về Thần Krishna – sự hóa thân lần thứ 8 của thần Vishnu  - thần bảo hộ trong Hindu giáo, đă giáng trần nhiều lần để cứu độ. Điệu múa Odissi nhẹ nhàng, trữ t́nh miêu tả khung cảnh của Orissa và triết lư liên quan đến vị thần được yêu chuộng nhất – thần Jagannath - h́nh thái khác của thần Krishna. Ngày nay, điệu múa Odissi không chỉ được truyền thụ cho các nghệ sĩ múa người Ấn Độ mà đă vượt ra khỏi phạm vi của nó và truyền dạy nghệ thuật múa của các nước trên thế giới.

Nghệ sĩ tài năng đến với môn nghệ thuật múa Odissi truyền thống này phải kể đến Masako Ono. Sinh ra và lớn lên tại Tokyo  - Nhật Bản, Masako Ono đă mang trong ḿnh một năng khiếu bẩm sinh về môn nghệ thuật biểu diễn này. Ban đầu, Masako Ono theo học múa hiện đại và hip-hop ở Tokyo. Sau một lần xem Guru Kelucharan Mohapatra biểu diễn trên video ở Tokyo cô đă quyết định theo học điệu múa này.  Masako Ono đă tham gia học múa Odissi tại Trường múa Nrityagram, Bangalore Ấn Độ vào năm 1996. Khi đặt chân đến đất nước có nền văn hóa đa dạng này, Protima Gauri Bedi Gaurima hỏi cô:

Cô muốn gì?
Tôi nói, tôi muốn học múa Odissi. Masako Ono trả lời,
Cô sẽ trở thành một nghệ sĩ múa Odissi  chuyên nghiệp hoặc Cô sẽ trở về nhà Masako trả lời, tôi sẽ cố gắng để được một nghệ sĩ múa Odissi chuyên nghiệp.Và người Thầy dạy múa Gauriam hỏi lại:
Cô muốn trở thành nghệ sĩ múa Odissi, hay Cô sẽ trở thành nghệ sĩ múa Odissi?
Tôi đă nhận được thông điệp từ người Thày dạy múa, và  tuyên bố, tôi sẽ là một nghệ sĩ múa Odissi chuyên nghiệp Odissi!
Người thầy dạy múa ấy mỉm cười, và nói
Chào Mừng Cô đến với Nrityagram.
Kể từ đó, Masako Ono đă trở thành một nghệ sĩ múa Odissi chuyên nghiệp

Với sự nỗ lực của bản thân và những cống hiến của ḿnh, Năm 1998, Masako đă giành được học bổng của Trường dạy múa Nrityagram trở thành một sinh viên Trường múa này. Sau khi hoàn thành đào tạo cơ bản, Masako rời Nrityagram và theo lớp đào tạo chuyên sâu ở Orissa cùng với người Thày dạy huyền thoại Guru Kelucharan Mohapatra, Guru Ramani Ranjan Jena, Guru Bichitrananda Swain, và Guru Naba Kishore Mishra.

Năm 2001, Masako sống và làm việc tại Bhubaneswar như là một vũ công chuyên nghiệp và giáo viên dạy Yoga. Cô đă được cộng tác với nhiều vũ công, nhạc sĩ và những nghệ sỹ đến từ Ấn Độ và nước ngoài. Việc cộng tác này đă giúp cô hoàn thiện kỹ năng tinh tế của điệu múa và làm sâu sắc thêm sự hiểu biết của Masako sự ḥa quyện giữa âm nhạc và triết lư tôn giáo đặc biệt là Tantric, yoga cũng như các điệu múa cổ điển Ấn Độ.

Masako Ono, dường như đă hoàn thiện điệu múa của ḿnh. Cô dường như hóa thân ḿnh như những người con của Ấn Độ đặc biệt là người vùng Orissa nơi sinh ra điệu múa này. Cô ḥa ḷng ḿnh với âm nhạc, với từng động tác và sự uyển chuyển cơ thể. Hơn nũa, cô c̣n ḥa ḿnh vào trong thế giới thần linh, thế giới đa thần của tín ngưỡng Hindu giáo. Với những động tác múa độc đáo được thể hiện chủ yếu ở hông, chân và nét mặt. Điệu múa biểu cảm với những đường cong của cơ thể, những chuyển động của mắt, các bước nhảy và xoay tṛn kèm theo nhiều kiểu di chuyển bàn tay. Điều này tạo cho người nghệ sĩ múa Odissi một nét khác biệt, độc đáo với những ngôn từ rất riêng.

Masako đă tham gia biểu diễn nhiều điệu múa đương đại và múa truyền thống Odissi. Cô cũng tổ chức, tham gia nhiều hội thảo và giảng dạy về bộ môn nghệ thuật này ở  Ấn Độ cũng như nhiều nước trên thế giới. Để ghi nhận thành công của cô, nhiều cơ quan thông tin đại chúng, báo đài cũng đă đưa tin và đăng tải nhiều bài viết của cô.